Bir IP adresinin ya da alan adının kime ait olduğunu öğrenmek için iki protokol var: eski WHOIS ve onun yerini almak üzere tasarlanan RDAP. İkisi de aynı kayıt veritabanlarını okur; fark, verinin size nasıl geldiğindedir. Bu yazı sorgunun nasıl yapıldığını, dönen kaydın nasıl okunduğunu ve pratikte nerelerde yanlış yorumlandığını anlatıyor.
İki protokol, tek veri
| WHOIS | RDAP | |
|---|---|---|
| Taşıma | 43/TCP, düz metin | HTTPS, JSON |
| Biçim | Her kayıt kuruluşunda farklı serbest metin | Standart alan adları |
| Karakter kodlaması | Belirsiz | UTF-8, tanımlı |
| Yetkili sunucuya yönlendirme | Elle takip edilir | Protokolün parçası |
| Erişim denetimi | IP başına sınır | IP başına sınır, bazı alanlar kimlik doğrulamalı |
Sonuç olarak: yeni yazacağınız her entegrasyonun temeli RDAP olmalı. WHOIS'i yalnızca RDAP sunmayan uzantılar için yedekte tutun.
Sorguyu çalıştırmak
Komut satırından en kısa yol:
Üretimde yönlendiriciye bağlı kalmayın: IANA, hangi aralığın hangi kayıt kuruluşuna ait olduğunu listeleyen önyükleme dosyalarını yayımlar. İstemciniz bu dosyayı günde bir indirip önbelleğe alırsa hem bir bağımlılıktan kurtulur hem de doğrudan yetkili sunucuya gider.
Kaydı alan alan okumak
Bir IP kaydında işinize yarayacak alanlar bunlardır:
- inetnum / handle / startAddress–endAddress — tahsisin kapsadığı tam aralık. Aradığınız adresin hangi blokta olduğunu burası söyler; sorun bir adreste mi yoksa tüm blokta mı, kararı buna göre verirsiniz.
- netname — operatörün bloğa verdiği iç ad. Çoğu zaman müşteri adını ya da hizmet türünü ele verir.
- org / organization — bloğu elinde tutan kuruluş.
- country — kuruluşun kayıtlı ülkesi. Konum değildir; bu ayrım aşağıda.
- status — tahsisin türü: doğrudan tahsis mi, müşteriye devredilmiş bir alt kayıt mı.
- abuse-c / abuse mailbox — şikâyetin gideceği adres. Pratikte kaydın en değerli alanı budur.
- last-modified / events — kaydın güncelliği. Yıllardır dokunulmamış bir kayıt, bloğun el değiştirmiş olabileceğini düşündürür.
Bir adres birden fazla kayıtta görünebilir: üstte kayıt kuruluşunun operatöre yaptığı geniş tahsis, altta operatörün müşterisine açtığı daha dar kayıt. Her zaman en özgül kaydı esas alın — hem sahiplik hem de kötüye kullanım adresi için.
Ülke alanı bir konum değildir
En sık yapılan hata bu. country: alanı, bloğun tahsis edildiği kuruluşun kayıtlı ülkesini söyler. Bir Hollanda şirketine tahsis edilmiş bir blok tamamen Brezilya'da kullanılıyor olabilir; kayıt yine "NL" der. Adresin fiziksel olarak nerede kullanıldığı ayrı bir tahmin işidir ve kendi hata payı vardır — IP konum verisi ne kadar doğru yazısı bunu ayrıntılandırıyor.
Alan adı sorguları: kayıt operatörü, tescil eden ve gizlenen alanlar
Alan adlarında iki katman vardır: uzantıyı işleten kayıt operatörü (registry) ve adı satan tescil kuruluşu (registrar). Yetkili yanıt registry'dedir, ayrıntılı iletişim bilgileri çoğunlukla registrar'da. 2018'den bu yana gerçek kişilere ait tescil bilgileri varsayılan olarak gizleniyor; yerine bir iletişim formu ya da takma adres yayımlanıyor. Kurumsal tescillerde alanlar genelde açık kalır.
Uzantıya özgü istisnalar da var: bazı ulusal kayıt kuruluşları kendi sorgu arayüzünü dayatır ve standart WHOIS yanıtı vermez. IP-DB WHOIS servisi bu farkları arkada hallediyor; .tr dâhil uzantılarda kaydı doğrudan yetkili kaynaktan getirip tek bir biçimde gösteriyor.
Doğru kötüye kullanım adresini bulmak
Bir saldırıyı bildirecekseniz hedef, yönetici ya da teknik iletişim değil, abuse adresidir: o adres bilet sistemine bağlıdır ve otomatik bildirim almaya hazırdır. Ağ bir müşteriye devredilmişse en özgül kaydın abuse adresi doğrudur; üst bloğunki değil. Bildirimi nasıl yazacağınızı IP şikâyeti nasıl yapılır yazısında anlattık; bir IP-DB profili de bu adresi RDAP kaydından çıkarıp sayfada gösterir, böylece elle sorgu yapmanız gerekmez.
Toplu sorguda sınırlar
Kayıt kuruluşları IP başına sorgu sınırı uygular ve aşanları geçici olarak engeller — bu teorik bir risk değil, günlük operasyonun parçasıdır. Üç kural işi kurtarır: sonuçları önbelleğe alın (kayıtlar saatlik değil aylık değişir), aynı bloğu tekrar tekrar sormayın, isteklerinizi zamana yayın. Engellenirseniz önce sınırı aşan işi durdurmak, sonra kayıt kuruluşunun destek kanalından açılma istemek gerekir.
Toplu çalışmanın pratik yolu, sorguyu kendi altyapınızda tekrarlamak yerine önbelleklenmiş bir kaynaktan almaktır: API bir adresin kayıt verisini, kötüye kullanım adresini ve itibar geçmişini tek yanıtta döndürür; toplu sorgu ise bir listeyi tek seferde işler.
Sıkça sorulan sorular
WHOIS ile RDAP arasındaki fark nedir?
İkisi de aynı kayıtları okur; fark biçimde ve erişimdedir. WHOIS 43 numaralı portta serbest metin döndürür: her kayıt kuruluşunun çıktısı farklı görünür, ayrıştırmak kırılgandır. RDAP ise HTTPS üzerinden JSON döndürür, alan adları standarttır, karakter kodlaması bellidir ve yetkili sunucuya yönlendirme protokolün parçasıdır. Yeni bir entegrasyon yazıyorsanız RDAP'ı temel alın, WHOIS'i yalnızca RDAP'ı olmayan uzantılar için yedek tutun.
RDAP sorgusunu hangi sunucuya göndereceğimi nasıl bulurum?
IANA, hangi IP aralığının, ASN'in ve alan adı uzantısının hangi sunucuya ait olduğunu listeleyen önyükleme dosyaları yayımlar. İstemciniz bu dosyadan doğru sunucuyu seçer. Elle denemek isterseniz rdap.org gibi bir yönlendirici de aynı işi yapar, ancak üretimde önyükleme dosyasını kendiniz önbelleğe almanız daha sağlıklıdır.
Kayıttaki ülke alanı konum bilgisi midir?
Hayır. O alan, bloğun tahsis edildiği kuruluşun kayıtlı ülkesidir; adresin fiziksel olarak nerede kullanıldığını söylemez. Bir Hollanda şirketine tahsis edilmiş blok tamamen Brezilya'da kullanılıyor olabilir. Konum tahmini için ayrı veri gerekir ve o verinin de kendi hata payı vardır.
Alan adı sorgularında neden kişisel bilgiler görünmüyor?
2018'den bu yana kayıt operatörleri gerçek kişilere ait tescil bilgilerini varsayılan olarak gizliyor; yerine iletişim formu ya da takma bir adres yayımlanıyor. Kurumsal tescillerde bilgiler çoğu zaman açık kalır. Gizlenmiş bir kaydın arkasındaki kişiye yalnızca yasal süreçle ulaşılır.
Sorgularım neden bir süre sonra reddedilmeye başladı?
Kayıt kuruluşları IP başına sorgu sınırı uygular ve sınırı aşan adresleri geçici olarak engeller. Toplu iş çalıştırıyorsanız sonuçları önbelleğe alın, aynı kaydı tekrar tekrar sormayın ve isteklerinizi zamana yayın. Engellendiyseniz sınırı aşan işi durdurup kayıt kuruluşunun destek kanalından açılma talebinde bulunmak gerekir.
Bir kötüye kullanım bildirimini hangi adrese göndermeliyim?
Kayıttaki kötüye kullanım (abuse) adresine; yönetici ya da teknik iletişim adresine değil. Bu adres bilet sistemine bağlıdır ve otomatik bildirimleri işleyecek biçimde kurulmuştur. Ağ bir müşteriye devredilmişse en özgül kaydın abuse adresi doğru hedeftir; üst bloğun adresi değil.
Adres kavramlarının temeli için IP adresi nedir, listelenme ve çıkarma süreci için kara liste çıkarma rehberi.
Yorumlar 0
Sorunu, deneyimini ya da düzeltmeni paylaş. Kayıtlı ya da anonim yorum yapabilirsin.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.